چهارشنبه سوري با طعم وحشت
بازهم چهارشنبه آخر سال و باز هم قصه آتش و انفجار و فاجعه، درحاليكه تمام شهر پر شده از ترقه و ترقهفروش، در و ديوار از خطر ميگويند و هشدار ميدهند به اينكه آخر سالتان را با فاجعه گره نزنيد و باز هم ترقه ، نارنجك و ديناميت است كه فروخته ميشود و صداهاي مهيب است كه گاه و بيگاه تنمان را ميلرزاند و جالب اينكه با وجود تمام توصيهها، هشدارها، تهديدها و... هرچه به آخرين چهارشنبه سال نزديكتر ميشويم، صداي انفجارها كركنندهتر ميشود.
امروزه، از بسياري از رسوم كهن چهارشنبهسوري ديگر اثري به جاي نمانده، اما چيزي كه جايگزين اين رسوم شده است، صداهاي مهيبي است كه هر سال از سال پيش، بلندتر و وحشتناكتر ميشود و شهر را در شب چهارشنبهسوري تبديل به ميدان جنگ ميكند.
يك ميدان جنگ واقعي !
همهساله مراسم چهارشنبه سوري در كشورمان با شور و هيجان و سر و صداي بيشتري برگزار ميشود و در اين ميان، اقلام و وسايلي كه براي برپايي اين جشن مورد استفاده مردم و بويژه جوانان و نوجوانان قرار ميگيرد متنوع تر و كوچكتر اما خطرناكتر و صداي انفجارشان مهيبتر ميشود.
اگر سالها پيش، جمع شدن دوستان و فاميل دور هم، مراسم قاشق زني و روشن كردن بوتههاي كوچك آتش و پريدن از روي آن، به شبهاي چهارشنبه سوري رونق ميداد اما اكنون ديگر سالهاست كه خاطره آيين كهن چهارشنبه سوري با صداهاي مهيب انفجار نارنجكهاي دستساز، ترقه و ديناميت در كوچه و خيابان بتدريج به فراموشي سپرده ميشود.
برخي آداب و رسوم و آيينهاي ايراني در گذر زمان چنان دچار تغيير و تحولات بنياديني ميشوند كه كاركرد اوليه خود را از دست ميدهند و ماهيتي متفاوت از معناي واقعي، مييابند ، جشن شب چهارشنبه سوري كه يكي از آيينهاي كهن ما ايرانيان است نيز در حال حاضر مصداق بارز اين ادعاست.
چند سالي است كه شادي فرارسيدن نوروز در روزهاي پاياني هر سال با تراژدي چهارشنبهسوري تلخ ميشود.
شب وحشت
آمارهاي مراكز اورژانس و بيمارستانها بيانگر اين واقعيت تلخ است كه نقص عضو و مرگ و مير ناشي از سوختگي در اسفندماه به دليل استفاده از مواد محترقه خطرناك نسبت به ماههاي ديگر افزايش مييابد كه در اين ميان جوانان و نوجوانان بيشترين قربانيان شعلههاي دامنگير آتش چهارشنبه سوري هستند ، به طوري كه تنها در اسفند سال 85 حدود 229 مرگ ناشي از سوختگي در كشور اتفاق افتاد كه اين رقم در مقايسه با بهمن ماه همان سال 16.2 درصد افزايش را نشان ميداد يعني در مجموع فقط در اسفندماه سال 85 حدود 2403 نفر بر اثر سوختگي جان خود را از دست دادند ، همچنين فقط در يك شب چهارشنبه پاياني سال 84 بي احتياطي و سهل انگاريهاي خواسته و ناخواسته بيش از 400 معلول و نقص عضو از ناحيه چشم بر جاي گذاشت.
استقرار اكيپهاي آتشنشاني در سطح شهر
براساس آمار موجود سال 83 و 84 از نظر تعداد عمليات آتشنشاني و بروز حوادث و آتشسوزيهاي ناشي از مواد محترقه، پرحادثهترين شب چهارشنبهسوري درشهرها و بخصوص درتهران بوده است.
بر اين اساس، سازمان آتشنشاني به عنوان يكي از دستگاههاي اجرايي درگير مراسم چهارشنبه پاياني سال قرار است در 170 نقطه اكيپهاي ويژهاي را مستقر كند، همچنين علاوه بر آن، 85 اكيپ سيار نيز در ايستگاههاي آتشنشاني سطح شهر تهران مستقر خواهند شد.
مزاحمان مردم تا پايان تعطيلات نوروزي مهمان بازداشتگاه
اقدامات دستگاههاي اجرايي براي آخرين چهارشنبه سال تنها به امدادرساني حادثهديدگان ختم نميشود بلكه نيروي انتظامي نيز بعنوان مرجع برقراركننده نظم و امنيت در جامعه براساس هماهنگيهاي صورت گرفته با مقامات قضايي سراسر كشور قرار است با ناامنكنندگان جامعه و افرادي كه براي مردم مزاحمت ايجاد ميكنند، بشدت برخورد كند.
فرمانده نيروي انتظامي در هشداري از برخورد جدي با اخلالگران شب چهارشنبه آخر سال خبر ميدهد و ميگويد: پليس مخالف شادي و تخليه هيجانات مردم بويژه جوانان نيست، اما مزاحمت ، خطرآفريني ، اوباشگري و تخريب موضوع ديگري است كه پليس بشدت با آن برخورد خواهد كرد.
فرمانده نيروي انتظامي به والدين توصيه ميكند چهارشنبه پايان سال در كنار فرزندان خود باشند تا مواد ايمن و بيخطر از سوي آنها مورد استفاده قرار گيرد.
اما تدابير پليس براي برخورد با اخلالگران آخرين چهارشنبه سال تنها به اين موارد ختم نميشود چراكه طبق هماهنگي با مقامات قضايي ، دستور بازداشت افرادي كه شب چهارشنبه آخر سال دستگير مي شوند تا 15 فروردين سال 88 صادر شده است ؛ به طوري كه مزاحمان مردم در آخرين چهارشنبه سال تا روز 15 فروردين سال 88 در بازداشت پليس ميمانند و خودروي آنها نيز تا پايان تعطيلات نوروزي توقيف ميشود.
توصيهها را جدي بگيريد
سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران نيز به عنوان يكي از متوليان مقابله با شرايط بحران به منظور پيشگيري از بروز حوادث در مراسم شب چهارشنبه آخر سال توصيههايي به والدين و بويژه نوجوانان و جوانان دارد:
از نگهداري مواد محترقه و وسايل آتش بازي در نزديكي وسايل حرارتي و برقي پرهيز كنيد.
هنگام برپايي آتش در داخل يا خارج ساختمان از دسترسي به كپسول اطفاي حريق و جعبه كمكهاي اوليه اطمينان حاصل كنيد.
از برپايي آتشهاي حجيم و غيرقابل مهار خودداري كنيد. از برپايي آتش در معابر باريك و در نزديكي پستهاي برق يا ايستگاههاي تقليل فشار گاز و پاركينگهاي عمومي اجتناب كنيد.
روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي ايران طي اطلاعيهاي با اشاره به حوادث و سوانحي كه بر اثر بي احتياطي در استفاده از مواد محترقه در كمين مردم و بخصوص جوانان و نوجوانان است ، اينگونه هشدار ميدهد كه اگر نوجوانان و جوانان فقط يكبار گذرشان به بيمارستانهاي سوختگي بيفتد و از نزديك ببينند كه پانسمانهاي سوختگي تا چه حدي دردناك است در تمام طول عمرشان هيچ گاه سراغ چنين شاديهاي خطرناكي نميروند.
پخش تصاويري وحشتناك از آسيبديدگان شبهاي چهارشنبهسوري حادثه آفرين به همراه صدها و هزاران بار توصيه و هشدار براي بسياري از نوجوانان و جوانان تبديل به داستاني تكراري شده كه شايد كمتر كسي حوصله شنيدن آن را داشته باشد اما آمار بالاي سوانح و حوادث سوختگيهاي عميق منجر به قطع عضو و حتي مرگ بيانگر اين واقعيت است كه بايد همچنان هشدار داد و توصيه كرد تا شايد گوشهايي كه زنگ خطرها را حس ميكنند، از خواب غفلتي كه حاصلي جز يك عمر پشيماني ندارد، بيدار شوند.
پوران محمدي